Kabinet activeert landelijk crisisplan olie door spanningen in Midden-Oosten

Het kabinet treft voorbereidingen voor dreigende tekorten aan fossiele brandstoffen. Daarvoor treedt fase 1 van het Landelijk Crisisplan Olie (LCP-O) in werking. Dat bevestigen ingewijden na een bericht van De Telegraaf. Aanleiding daarvoor zijn de oplopende spanningen in het Midden-Oosten. Van acute tekorten is nog geen sprake, van beperkende maatregelen evenmin.

Het crisisplan olie werd opgesteld na de Russische inval in Oekraïne, die net als de strijd rond Iran de olie- en gasmarkt op zijn kop zette. Er staan mogelijke maatregelen in die genomen kunnen worden wanneer de brandstofvoorziening in gevaar komt, maar bijvoorbeeld ook hoe de overheid en belangrijke economische sectoren zich daar alvast op kunnen voorbereiden. Het is de eerste keer dat fase 1 in werking treedt.

Sinds de Verenigde Staten en Israël eind februari een oorlog tegen Iran begonnen, kunnen nauwelijks nog olietankers de belangrijke Straat van Hormuz passeren. Tot dusver leidt dat in Europa voor de meeste olieproducten vooral tot forse prijsstijgingen en nog niet tot fysieke tekorten. Maar naarmate het conflict langer duurt, neemt het risico toe dat het brandstofaanbod ook hier opdroogt.

Het crisisplan telt vier fasen. In het uiterste geval kan het kabinet bijvoorbeeld beperkingen stellen aan het gebruik van fossiele brandstoffen door burgers en bedrijven, en aan de export ervan op Europees of nationaal niveau. Ook kan het besluiten opnieuw de strategische olievoorraden aan te spreken. Daaruit werd vorige maand ook al een hoeveelheid vrijgegeven om de markt te kalmeren. Dat gebeurde in afstemming met het Internationaal Energie Agentschap (IEA).

Het kabinet komt maandag met een pakket maatregelen om de pijn van de prijsstijgingen aan de pomp voor burgers en bedrijven te verzachten. Haagse bronnen meldden eerder al dat onder meer gedacht wordt aan een hogere onbelaste reiskostenvergoeding voor werknemers, een korting op de wegenbelasting voor bestelbusjes van ondernemers en heropening van een noodfonds dat de armste huishoudens helpt de energierekening te betalen.

Details van het plan worden dit weekeinde nog besproken met fracties in de Tweede Kamer, waar het kabinet geen meerderheid heeft. Woensdag debatteert de Kamer de hele dag over het pakket, dat naar verluidt enkele honderden miljoenen kan gaan kosten. Het kabinet waakt er volgens ingewijden voor nu al miljarden uit te trekken, nog voordat duidelijk is hoe diep en langdurig de energiecrisis wordt.

Jesse Klaver, partijleider van GroenLinks-PvdA (binnenkort Progressief Nederland) kreeg donderdag bij Vandaag Inside van Johan Derksen een vraag over het asielbeleid. Bekijk het in de video bovenaan deze pagina.