D66, VVD en CDA willen een minderheidskabinet vormen

D66, VVD en CDA willen een minderheidskabinet vormen, meldt D66-leider Rob Jetten. De leiders van de drie partijen hebben donderdag en vrijdag met elkaar gesproken op het Hilversumse landgoed De Zwaluwenberg. De VVD had graag JA21 willen betrekken bij een meerderheidskabinet, maar dat ziet Jetten niet zitten.

"Ik heb aan collega's duidelijk gemaakt dat ik een combinatie van deze drie partijen plus JA21 nu niet verstandig vind, gezien alles wat er nu moet gebeuren. En zo zijn ook andere voorkeursopties niet veranderd. En daarmee blijft deze combinatie van drie partijen als logische optie voor ons open", lichtte Jetten vrijdag toe met partijleiders Dilan Yeşilgöz (VVD) en Henri Bontenbal (CDA) naast zich.

Dat de drie partijen een minderheidscoalitie willen vormen, betekent dat ze steun nodig hebben van andere partijen om in de Tweede en Eerste Kamer meerderheden te vinden voor hun plannen. Jetten heeft "een aantal fractieleiders" geïnformeerd over deze vervolgstap, zonder te zeggen welke. "En dus ook uitgenodigd om daarover deze week met ons het gesprek over aan te gaan. En daar staan die partijen ook voor open", aldus de beoogd premier. De drie beoogde samenwerkingspartners willen uiteindelijk alle andere partijen uitnodigen voor een gesprek.

Als een van de redenen om JA21 niet te betrekken, noemde Jetten dat het vinden van meerderheden met andere partijen dan moeilijker zou worden. Een coalitie met JA21 zou met 75 zetels net een zetel tekortkomen in de Tweede Kamer en ook in de Eerste Kamer nog steeds andere partijen nodig hebben. De D66-leider verwacht dat "de bereidheid vanuit die andere partijen echt afneemt als je het met z'n vieren gaat doen."

Tussen het radicaal-rechtse JA21 en progressieve D66 zijn "natuurlijk" ook grote verschillen, gaf Jetten desgevraagd toe. "Maar er lag nooit een principiële blokkade op de partij an sich."

Yeşilgöz vindt het "heel erg jammer" dat JA21 niet bij de gesprekken wordt betrokken. "En tegelijkertijd ben ik ook ontzettend blij dat we met zijn drieën vol vertrouwen dit pad opgaan."

Een minderheidscoalitie vraagt volgens Bontenbal ook om "een andere politieke cultuur". De CDA-leider vindt het "een uitdaging om daaraan te werken". Bij die cultuur hoort wat hem betreft bijvoorbeeld dat oppositiepartijen gelijkwaardig worden behandeld.

Bontenbal is er "niet naïef" over dat oppositiepartijen hun punten zullen proberen binnen te halen in ruil voor steun. Maar hij ziet bij die partijen ook "een groot verantwoordelijkheidsbesef".

Rutger Castricum vertelde donderdagavond aan tafel bij De Oranjewinter welke ministers hij hoopt terug te zien in het nieuwe kabinet. Bekijk het in de video bovenaan deze pagina.