D66, VVD en CDA presenteren coalitieakkoord: dit gaat er veranderen

D66, VVD en CDA hebben hun coalitieakkoord bekendgemaakt. Welke plannen heeft deze minderheidscoalitie in petto? Lees hieronder een groot gedeelte van de plannen.

50 miljoen voor media, niet alleen naar NPO

De nieuwe coalitie trekt vanaf 2027 jaarlijks 50 miljoen euro uit voor media. Een deel van dat geld moet worden gebruikt om een eerder aangekondigde bezuiniging op de publieke omroep van 150 miljoen euro terug te draaien. Het geld wordt ook gebruikt voor persveiligheid en journalistieke vrijheid. Hoe de verdeling van het geld precies is, staat nog niet in het coalitieakkoord.

Voorrang statushouders op woning aan gemeenten

Gemeenten mogen zelf bepalen of statushouders voorrang op een sociale huurwoning krijgen, schrijven D66, VVD en CDA in het coalitieakkoord. Volgens de partijen "knelt het in bepaalde gemeenten steeds meer", omdat andere inwoners van die gemeenten lang moeten wachten op een huis. Maar omdat er geen goed alternatief is voor de statushouders, wil het aanstaande kabinet het aan de gemeenten overlaten.

Demissionair woonminister Mona Keijzer werkt aan een wetsvoorstel om de voorrang voor statushouders te stoppen. Daar staat niets over in het akkoord.De coalitie wil verder inreisbeperkende maatregelen mogelijk maken als "het aantal mensen dat een asielaanvraag doet in korte tijd fors stijgt" en de "asielketen bezwijkt onder de instroom". Een van de mogelijkheden daarvoor is een tijdelijke stop op het nareizen van familieleden van mensen met een verblijfsvergunning, maar zonder vluchtelingenstatus.

De coalitie wil verder inreisbeperkende maatregelen mogelijk maken als "het aantal mensen dat een asielaanvraag doet in korte tijd fors stijgt" en de "asielketen bezwijkt onder de instroom". Een van de mogelijkheden daarvoor is een tijdelijke stop op het nareizen van familieleden van mensen met een verblijfsvergunning, maar zonder vluchtelingenstatus.

Stroom 40 miljoen huishoudens aan windmolens op zee

In 2040 moet er voor 40 gigawatt aan windmolens op zee staan, staat in het coalitieakkoord van D66, VVD en CDA. 1 gigawatt stroom is ongeveer het verbruik van 1 miljoen huishoudens. Hiervoor stellen de partijen jaarlijks 140 miljoen euro beschikbaar, daar komt in de verwachte kabinetsperiode tot 2030 nog in totaal bijna 400 miljoen euro bij.

De afgelopen tijd is het lastig gebleken om projectontwikkelaars te vinden om windmolenparken te bouwen, daarom had het vorige kabinet de ambitie vastgesteld op 30 tot 40 gigawatt.

Coalitie laat hypotheekrenteaftrek intact

Er komt voorlopig geen einde aan de hypotheekrenteaftrek. D66 en het CDA pleitten hier wel voor tijdens de verkiezingscampagne. Maar de VVD noemde de afbouw van de aftrek een breekpunt. "Om het eigen huis betaalbaar te houden en de rust op de woningmarkt te bewaren, blijft de fiscale behandeling van het eigen huis ongewijzigd", aldus het coalitieakkoord. Daarmee blijft ook het eigenwoningforfait ongewijzigd.

Stroom 40 miljoen huishoudens aan windmolens op zee

In 2040 moet er voor 40 gigawatt aan windmolens op zee staan, staat in het coalitieakkoord van D66, VVD en CDA. 1 gigawatt stroom is ongeveer het verbruik van 1 miljoen huishoudens. Hiervoor stellen de partijen jaarlijks 140 miljoen euro beschikbaar, daar komt in de verwachte kabinetsperiode tot 2030 nog in totaal bijna 400 miljoen euro bij.

Asielaanvragen buiten Europa, miljoenen voor asielketen

D66, VVD en CDA willen dat asielzoekers voortaan een asielaanvraag buiten Europa indienen. Dan hoeven asielzoekers niet of minder lang te wachten in Nederland tot ze een verblijfsvergunning krijgen.

In het coalitieakkoord wordt ook meer geld vrijgemaakt voor de asielketen. Dit jaar wordt er 241 miljoen euro voor uitgetrokken, volgend jaar is dat 470 miljoen euro. De asielbegroting heeft dit jaar nog een tekort van 729 miljoen euro, maar volgend jaar moet er 2,1 miljard euro geïnvesteerd worden.

Coalitie wil landelijke aanpak stikstof, harde doelen in de wet

De coalitie wil een landelijke aanpak van het stikstofbeleid, met harde doelen voor de sectoren landbouw, industrie en verkeer die in de wet worden vastgelegd. Daarvoor trekken D66, VVD en CDA 20 miljard euro uit. Dat bedrag lekte eerder al uit. Daarvan is 750 miljoen voor de vrijwillige opkoop van boerenbedrijven. Het meeste geld is voor een gebiedsgerichte aanpak, met honderden miljoenen per jaar in de komende kabinetsperiode. Ook is er geld voor innovatie.

Het volledige coalitieakkoord is te downloaden van de site van de kabinetsformatie 2025.

Johan Derksen en René van der Gijp moesten donderdagavond bij Vandaag Inside lachen om een Lucky TV van Rob Jetten, Dilan Yeşilgöz en Henri Bontenbal. Bekijk het in de video bovenaan deze pagina!