Surinaamse organisatie wil nu actie zien na onderzoek naar koloniale rol Oranjes

Koning Willem-Alexander kan concrete actie ondernemen nu duidelijk is welke rol het Huis Oranje-Nassau heeft gespeeld in de koloniale geschiedenis, zegt voorzitter Siegmien Staphorst van Afrikan Kulturu fu Sranan (NAKS). Dat is een organisatie die in Suriname de Afro-Surinaamse erfenis en cultuur bewaakt, beschermt en voortzet.

De koning nam de vijf omvangrijke boeken vrijdag in ontvangst. Hij kan die lezen, zegt Staphorst, "maar ik denk dat het voor hem vooral een bevestiging is en dat hij nu meer data heeft waarop hij zich kan baseren." In december 2025 bood de koning in Paramaribo excuses aan voor het slavernijverleden.

"Hij heeft ook vergiffenis gevraagd en gekregen van ons", zegt de NAKS-voorzitter. "Nu gaat hij concrete stappen moeten zetten." Met 21 andere organisaties werkt NAKS aan een ontwikkelingsprogramma voor nazaten van het slavernijverleden op basis van wetenschappelijk onderzoek. "Wij roepen niet dat er een herstelprogramma moet komen zonder onderbouwing."

De samenwerkende Afro-Surinaamse organisaties laten zelf wetenschappelijk onderzoek doen om aan te tonen op welke gebieden er achterstanden zijn ontwikkeld die het maatschappelijk functioneren van de nazaten negatief beïnvloeden. "Het gaat om zaken als gezondheid, onderwijs, huisvesting, grondzaken, dus naast cultuur, et cetera. En om grondenrechten." Het onderzoek onder leiding van historicus Gert Oostindie wordt zeker meegenomen.

Het koloniale verleden is in Suriname erg zichtbaar. Zo dragen straten en geografische locaties de namen van voormalige koningen, koninginnen, gouverneurs en andere koloniale exponenten. En aan de Waterkant in Paramaribo kijkt het beeld van koningin Wilhelmina nog altijd uit over de brede Surinamerivier. "Ik denk dat er een brede discussie daarover moet komen", zegt Staphorst. "Het zijn eigenlijk symbolen van het slavernijverleden en van de onderdrukking, eigenlijk van de uitbuiting. Maar de meningen in de samenleving zijn erg verdeeld hierover."

"Ik denk dat er een proces op gang gezet moet worden om de Surinamers te informeren. Nu we deze onderzoeksresultaten hebben, kunnen we informatie verstrekken, over de rol van het Koninklijk Huis, maar ook over andere koloniale heersers die schade hebben berokkend aan de Surinamers", aldus de NAKS-voorzitter tegen het ANP. Zij verwacht dat het onderzoek wordt aangeboden aan de Surinaamse regering en maatschappelijke organisaties.

Johan Derksen reageerde eerder bij Vandaag Inside op excuses van het kabinet voor het slavernijverleden: "Geneuzel voor de bühne!" Kijk het terug in de video bovenaan deze pagina.